ADAS in het theorie examen auto: wat verandert er per 1 oktober 2026?
Kort antwoord
Sinds 1 oktober 2026 stelt het CBR in het theorie examen auto meer vragen over gewenst rijgedrag met rijhulpsystemen. Het aantal examenvragen blijft gelijk en het CBR noemt geen aparte categorie. Wat je moet snappen: jij blijft verantwoordelijk, je kent de grenzen van het systeem en je grijpt zelf in.
- Nieuwe nadruk sinds
- 1 okt 2026
- Aantal examenvragen
- Blijft gelijk
- Basis van de vragen
- Rijprocedure B
Het ADAS theorie examen is geen apart examen. Het gaat om vragen binnen je gewone theorie examen auto, en die draaien nu meer om je gedrag dan om lampjes. Hieronder lees je wat er verandert, wat hetzelfde blijft en hoe je per systeem weet wanneer jij zelf ingrijpt.
Let op: dit artikel gaat over het theorie examen auto (rijbewijs B). Het bericht van het CBR zegt niets over het theorie examen voor motor of scooter.
Wat verandert er per 1 oktober 2026 aan het theorie examen?
Vragen over rijhulpsystemen, zoals cruise control of ABS, gingen tot nu toe vooral over symbolen op het dashboard en over milieubewust rijden. Sinds 1 oktober 2026 krijg je meer vragen over gewenst rijgedrag bij het beheersen en gebruiken van rijhulpsystemen. De vraag is dan niet alleen: wat betekent dit lampje? Maar vooral: wat doe jij nu als bestuurder?
Het CBR baseert deze vragen op drie onderdelen van de Rijprocedure B: de uitgangspunten in de inleiding en de laatste kop "Rijhulpsystemen" in hoofdstuk 1 en in hoofdstuk 2. Dat staat in het nieuwsbericht van het CBR over de nieuwe examenvragen van 17 augustus 2026.
1 april en 1 oktober: waarom twee datums?
Misschien lees je ergens ook 1 april 2026. In een regeling van 1 december 2025 bepaalde de minister van Infrastructuur en Waterstaat dat je voor rijbewijs B kennis moet hebben van de principes en werking van rijhulpsystemen. Voor het theorie examen geldt dat sinds 1 april 2026. Het gaat om een Nederlandse regeling.
Kort gezegd: sinds 1 april moet het CBR toetsen of je weet hoe een systeem werkt. Sinds 1 oktober ligt de nadruk ook op hoe je ermee omgaat.
Wat verandert er niet?
Het CBR schrijft letterlijk: "Er verandert niks aan het aantal examenvragen." Een aparte categorie voor rijhulpsystemen noemt het CBR niet. Je slaagt nog steeds met minimaal 44 van de 50 vragen goed. Hoe de uitslag precies werkt, lees je in ons artikel over hoeveel vragen fout bij theorie examen auto is toegestaan.
Wat zijn rijhulpsystemen (ADAS)?
ADAS staat voor Advanced Driver Assistance Systems, in het Nederlands rijhulpsystemen. Ze helpen je tijdens het rijden, maar ze rijden niet zelf. Jij blijft de bestuurder.
Sinds 7 juli 2024 moeten alle nieuw geregistreerde auto's in de EU een aantal systemen hebben. Denk aan een noodremsysteem, een noodrijstrookassistent, een intelligente snelheidsassistent (ISA) en een waarschuwing bij vermoeidheid of afleiding. Sinds 7 juli 2026 moet het noodremsysteem in nieuwe auto's ook voetgangers en fietsers herkennen. Deze EU-regels gaan over de auto's zelf. De regel voor het examen is Nederlands.
Elk merk geeft zijn systemen een eigen naam en bediening. Leer daarom vooral wat een systeem doet, niet de naam op de knop.
Welke systemen kun je in het examen tegenkomen?
Dit zijn systemen die je in moderne auto's tegenkomt. Per systeem zie je wat het doet, waar de grens ligt en wat jij dan doet.
Rijhulpsystemen: wat ze doen, waar de grens ligt en wat jij doet
| Systeem | Wat het doet | Grens van het systeem | Wat jij doet |
|---|---|---|---|
| Adaptieve cruise control (ACC) | Houdt de ingestelde snelheid en afstand tot je voorligger | Kan beperkt reageren op stilstaand verkeer, invoegers en scherpe bochten | Kijk vooruit, rem zelf en zet het uit bij gladheid, drukte of wegwerkzaamheden |
| Rijstrookassistent (lane assist) | Waarschuwt of stuurt bij als je je rijstrook verlaat | De camera kan de belijning slecht zien bij sneeuw, regen, vervaagde strepen of tijdelijke gele belijning | Houd je handen aan het stuur, stuur zelf en zet het systeem uit als het verkeerd stuurt |
| Noodremsysteem (AEB) | Waarschuwt en remt automatisch bij een dreigende botsing | Kan niet elke botsing voorkomen; slecht zicht of vuile sensoren kunnen de werking beperken | Houd afstand en rem zelf op tijd; dit is een noodsysteem, geen gewoon hulpmiddel |
| Intelligente snelheidsassistent (ISA) | Toont de limiet en waarschuwt of begrenst; je kunt de begrenzing zelf opheffen | Kan een verkeerde limiet tonen, bijvoorbeeld bij tijdelijke borden of verouderde kaartgegevens | Borden en de situatie gaan voor; pas je snelheid aan de omstandigheden aan |
| Dodehoekdetectie | Waarschuwt als er iets naast je in de dode hoek zit | Kan snel naderende voertuigen of fietsers missen; een vuile sensor kan de werking beperken | Gebruik altijd je spiegels en een schouderblik |
| Vermoeidheidswaarschuwing | Signaleert tekenen van vermoeidheid of afleiding | Kan pas laat of helemaal niet waarschuwen | Neem zelf pauze als je moe bent; wacht niet op een melding |
| Parkeersensoren en camera | Piept of toont beeld bij obstakels | Kan lage, dunne of bewegende objecten missen; vuil of regen op de camera kan het beeld beperken | Kijk rond, rijd langzaam en beoordeel zelf |
Gewenst rijgedrag met ADAS: wat verwacht het CBR van je?
De inleiding van de Rijprocedure B bevat zeven uitgangspunten voor rijhulpsystemen. Ken je de vier ideeën hieronder, dan kun je de meeste situaties zelf beredeneren.
1. Jij blijft verantwoordelijk
Het eerste uitgangspunt luidt letterlijk: "De bestuurder is altijd zelf verantwoordelijk voor het uitvoeren van de rijtaak, dus niet de auto of de rijhulpsystemen." Goed rijden is volgens de Rijprocedure B veilig, comfortabel, sociaal en aangepast rijden, met en zonder systemen. Twijfel je bij een vraag? Kies dan het antwoord waarin jij de controle houdt.
2. Ken de grenzen van het systeem
Volgens de Rijprocedure B weet je wat een systeem kan én dat het grenzen heeft. Ook de weg, het weer en het verkeer kunnen de werking beïnvloeden. In de tabel hierboven zie je per systeem voorbeelden.
3. Weet wanneer je zelf ingrijpt
Volgens hoofdstuk 2 houd je de auto en het verkeer voortdurend in de gaten, ook als er systemen aan staan. Je kijkt zelf en kiest bewust of je je laat helpen. Op een melding of waarschuwing reageer je. Vraagt de weg, het weer, het verkeer, je eigen toestand of het systeem zelf erom, dan zet je een systeem aan of uit. Noodsystemen zijn de uitzondering: die kunnen zelf ingrijpen, zoals een noodremsysteem.
4. Valkuil: te veel vertrouwen
De Rijprocedure B noemt dit negatieve gedragsaanpassing: je gaat anders rijden, omdat je denkt dat de auto je wel redt. Het voorbeeld: je houdt een kleinere volgafstand, omdat de auto toch remt. Dat risico moet je bij jezelf herkennen. Een vuistregel: rij zo dat het ook veilig is als het systeem niets doet.
Wat staat er over ADAS in de Rijprocedure B?
De richtlijnen over rijhulpsystemen staan sinds 2023 in de Rijprocedure B. De uitgangspunten uit de inleiding las je hierboven. In hoofdstuk 1 en 2 staat wat je concreet doet.
Rijhulpsystemen in de Rijprocedure B
| Onderdeel | Waar het over gaat |
|---|---|
| Hoofdstuk 1: rijklaar maken | Voor de rit nagaan welke systemen je rijden direct beïnvloeden. Sensoren en camera's schoonmaken en letten op afwijkingen. Instellingen zo kiezen dat ze gewenst rijgedrag ondersteunen. |
| Hoofdstuk 1: houding achter het stuur | Een actieve rijhouding, zodat je de rijtaak snel kunt overnemen. Je laat je niet afleiden van je rijtaak en je verantwoordelijkheid. |
| Hoofdstuk 2: deelnemen aan het verkeer | Auto en verkeer voortdurend in de gaten houden, ook met systemen aan. Zelf waarnemen en reageren op meldingen. |
Ook op je praktijkexamen kom je dit tegen. Sinds januari 2024 stelt de examinator vragen over rijhulpsystemen bij de voorbereidings- en controlehandelingen, bijvoorbeeld over parkeersensoren, de rijstrookassistent of verkeersbordherkenning.
ADAS theorie examen: hoe zien de vragen eruit?
Wij hebben drie situaties uitgewerkt. Het zijn oefenvoorbeelden, geen echte CBR-vragen. Kies eerst zelf een antwoord en lees dan pas de uitleg.
Situatie 1: volgafstand met een noodremsysteem
Voorbeeld, geen echte CBR-vraag
Je rijdt op de snelweg. Je auto heeft een noodremsysteem. Een vriend naast je zegt: "Je kunt best dichter achter die auto rijden, hij remt toch zelf." Wat doe je?
A. Je verkleint de afstand tot je voorligger.
B. Je houdt je normale volgafstand.
C. Je zet de adaptieve cruise control op de kortste afstand.
Goed antwoord: B. Dit is negatieve gedragsaanpassing. Het noodremsysteem is een vangnet, geen reden om meer risico te nemen. Jij bent verantwoordelijk voor je volgafstand.
Situatie 2: rijstrookassistent bij wegwerkzaamheden
Voorbeeld, geen echte CBR-vraag
Je rijdt langs wegwerkzaamheden. Er staan tijdelijke gele strepen naast de oude witte belijning. Je voelt dat je stuur licht naar de witte lijn trekt. Wat doe je?
A. Je laat het systeem sturen.
B. Je volgt zelf de gele belijning en zet het systeem zo nodig uit.
C. Je remt af tot stilstand.
Goed antwoord: B. De camera kan de verkeerde lijnen lezen, terwijl de gele strepen gelden. Vraagt de situatie erom, dan zet je het systeem uit. Afremmen tot stilstand lost niets op.
Situatie 3: een winterochtend met een geblokkeerde camera
Voorbeeld, geen echte CBR-vraag
Het heeft gesneeuwd en er ligt sneeuw op je auto. Op het dashboard zie je een melding dat een camera geblokkeerd is. Wat doe je voordat je vertrekt?
A. Je rijdt weg, de melding gaat vanzelf weg.
B. Je maakt de sensoren en camera's schoon en controleert of de melding weg is.
C. Je zet alle systemen uit en negeert de melding.
Goed antwoord: B. Rijklaar maken uit hoofdstuk 1 betekent ook: sensoren en camera's schoon. Blijft de melding staan? Dan rijd je zonder die steun en let je extra goed op.
De redenering is steeds dezelfde: het systeem helpt, maar jij beslist. Vragen met een situatie kunnen wat langer zijn om te lezen. Heb je dyslexie, kijk dan wat er mogelijk is bij een dyslexie theorie examen, zoals een theorie examen met extra tijd.
Moet je anders leren voor je theorie examen?
Volgens het CBR blijft de voorbereiding hetzelfde. Wel informeert het CBR uitgevers van lesmateriaal drie maanden vooraf over nieuwe onderwerpen. Materiaal dat goed wordt bijgehouden, kan dus op tijd zijn aangepast.
Leer bij rijhulpsystemen geen rijtje lampjes, maar een redenering: wat doet het systeem, waar houdt het op en wat doe ik dan? Leer je lastig uit een boek of raak je snel het overzicht kwijt, lees dan meer over auto theorie voor moeilijk lerende.
Check of je lesmateriaal actueel is
Het CBR raadt aan dit te controleren. Loop deze punten na:
- Het materiaal behandelt de drie onderdelen van de Rijprocedure B die het CBR noemt.
- De vragen gaan over je gedrag, niet alleen over dashboardsymbolen en zuinig rijden.
- Je kunt zien wanneer het materiaal voor het laatst is bijgewerkt.
Leer je zelfstandig met een auto theorie cursus online, kijk dan of het onderdeel rijhulpsystemen gedrag behandelt. Twijfel je, vraag het dan na bij de aanbieder.
Examen vóór of na 1 oktober?
De nieuwe nadruk geldt sinds 1 oktober 2026. Doe je nu examen, dan krijg je er dus mee te maken. Ben je eerder gezakt voor theorie en plan je nu een herkansing, neem rijhulpsystemen dan bewust mee in je voorbereiding.
Persoonlijke hulp bij de nieuwe examenstof
Heb je nog nooit in een auto met een rijstrookassistent of adaptieve cruise control gereden? Dan blijft de stof snel abstract. Een docent legt elk systeem uit met situaties op de weg en bespreekt de vragen hardop met je.
In een 1 op 1 theorie cursus loop je de rijhulpsystemen samen met je docent door, online via Teams of op locatie. Word je zenuwachtig van nieuwe stof? Lees dan meer over theorie examen faalangst.
Wat een les kost, zie je bij de tarieven theorie cursus. Twijfel je wat bij je past, dan kun je altijd vrijblijvend advies aanvragen.
Samengevat
Sinds 1 oktober 2026 draait het ADAS theorie examen meer om je gedrag dan om lampjes op het dashboard. Het aantal vragen blijft gelijk. Onthoud bij elke vraag: jij bent verantwoordelijk, je kent de grenzen van het systeem en je grijpt zelf in.
Veelgestelde vragen
Vanaf wanneer zitten er meer ADAS-vragen in het theorie examen auto?+
Sinds 1 oktober 2026 stelt het CBR meer vragen over gewenst rijgedrag met rijhulpsystemen. Kennis van ADAS hoort al sinds 1 april 2026 bij het theorie examen auto, door een regeling van de minister van Infrastructuur en Waterstaat. Doe je nu examen, dan krijg je met de nieuwe nadruk te maken.
Komen er door ADAS meer vragen in het theorie examen?+
Nee. Het CBR schrijft letterlijk: "Er verandert niks aan het aantal examenvragen." Het CBR noemt ook geen aparte categorie voor rijhulpsystemen. Wel gaan meer vragen over gewenst rijgedrag: minder over lampjes en zuinig rijden, meer over hoe jij je gedraagt als de auto meehelpt.
Welke rijhulpsystemen moet ik kennen voor het CBR?+
De vragen zijn gebaseerd op de Rijprocedure B. De toelichting bij de regeling noemt adaptieve cruise control, een rijstrookassistent en een noodremsysteem als voorbeeld. Ken ook de systemen die verplicht zijn in nieuwe auto's, zoals de intelligente snelheidsassistent. Weet per systeem wat het doet, waar de grens ligt en wanneer jij ingrijpt.
Wordt het theorie examen moeilijker door de ADAS-vragen?+
Het aantal vragen blijft gelijk en het CBR noemt geen aparte categorie voor rijhulpsystemen. De stof is goed te leren als je het principe snapt: jij blijft verantwoordelijk, je kent de grenzen van het systeem en je grijpt zelf in wanneer dat nodig is.
Is mijn oude theorieboek of oefenapp nog bruikbaar?+
Dat hangt af van hoe actueel het is. Het CBR informeert uitgevers drie maanden vooraf over nieuwe onderwerpen. Gaat je materiaal over gedrag met rijhulpsystemen en niet alleen over dashboardlampjes? Dat is een goed teken. Zie je geen recente update, vraag dan bij de uitgever na of het onderdeel rijhulpsystemen is bijgewerkt.
Geldt dit ook voor het theorie examen motor of scooter?+
Het CBR-bericht gaat alleen over het theorie examen auto. Over het theorie examen voor motor (A) of voor bromfiets en scooter (AM) staat er niets in. Of er voor die examens iets verandert, kun je uit dit bericht dus niet opmaken. Kijk voor je eigen examen altijd op cbr.nl.
Bronnen
De feiten in dit artikel zijn gecontroleerd op 15 oktober 2026. Regels kunnen veranderen; bij twijfel geldt altijd de informatie op cbr.nl.
- CBR: Aanvullende leerstof/examenstof over rijhulpsystemen in het theorie-examen auto (17 augustus 2026)
- CBR: Rijprocedure B
- Staatscourant 2025, nr. 40398: wijziging van de Regeling eisen theorie-examen rijbewijscategorie B (1 december 2025)
- Verordening (EU) 2019/2144 over de algemene veiligheid van motorvoertuigen (GSR2)